ร้อยเรื่องราว…น้ำ

ความรู้การบริหารจัดการน้ำ-สำนักชลประทานที่3

ประเภทของโครงการชลประทาน

leave a comment »


1 โครงการชลประทานขนาดใหญ่  หมายถึง งานชลประทานอเนกประสงค์ที่สามารถก่อให้เกิด ประโยชน์ทางด้านการเกษตร  การอุปโภคบริโภค  การบรรเทาอุทกภัย  การอุตสาหกรรม  การผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังน้ำ  การคมนาคม  แหล่งเพาะพันธุ์ประมงน้ำจืด  แหล่งท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจ  และอื่นๆ ในแต่ละโครงการมีงานก่อสร้างหลายประเภท เช่น  เขื่อนเก็บกักน้ำ  เขื่อนหรือ ฝายทดน้ำ การสูบน้ำ  ระบบส่งน้ำ  ระบบระบายน้ำ  ระบบชลประทานในแปลงนา  ถ้าเป็นการก่อสร้างประเภทเขื่อนเก็บกักน้ำ  สามารถเก็บกักน้ำได้มากกว่า 100 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือมีพื้นที่อ่างเก็บน้ำตั้งแต่ 15 ตารางกิโลเมตร หรือมีพื้นที่ชลประทานมากกว่า   80,000 ไร่ เช่น เขื่อนเจ้าพระยา        จ.ชัยนาท   เขื่อนขุนด่านปราการชล  จ.นครนายก เป็นต้น

2 โครงการชลประทานขนาดกลาง  หมายถึง โครงการชลประทานที่มีขนาดเล็กกว่าโครงการชลประทานขนาดใหญ่ โดยต้องเป็นโครงการที่มีการจัดทำรายงานความเหมาะสมแล้ว มีปริมาตรเก็บกักน้ำน้อยกว่า 100 ล้านลูกบาศก์เมตร  มีพื้นที่เก็บกักน้ำน้อยกว่า 15 ตารางกิโลเมตร  หรือมีพื้นที่ชลประทานน้อยกว่า 80,000 ไร่ ซึ่งจะเป็นงานก่อสร้างอาคารชลประทานประเภทต่างๆ  อาทิ    เขื่อนเก็บกักน้ำ เขื่อนทดน้ำ ฝาย  โรงสูบน้ำ  ระบบส่งน้ำและระบายน้ำฯลฯ  รวมทั้งงานก่อสร้างทางลำเลียงผลผลิตและงานแปรสภาพลำน้ำ

3 โครงการชลประทานขนาดเล็ก  หมายถึง งานพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก ที่กรมชลประทานได้เริ่มก่อสร้างมาตั้งแต่ พ.ศ. 2520 เพื่อแก้ปัญหาหรือบรรเทา ความเดือดร้อนเกี่ยวกับเรื่องน้ำสำหรับอุปโภค-บริโภค และการเกษตร ซึ่งเป็นความจำเป็นขั้นพื้นฐานของราษฎรในชนบท หรือพื้นที่ที่ห่างไกล  รวมทั้งการแก้ไขบรรเทาความเดือดร้อนจากอุทกภัย  และน้ำเค็มที่ขึ้นถึงพื้นที่เพาะปลูก โดยการก่อสร้างอาคารชลประทานขนาดเล็ก ประเภทต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับสภาพภูมิประเทศและปัญหาที่เกิดขึ้นตามความต้องการของราษฎร

4 โครงการหมู่บ้านป้องกันตนเองชายแดน  หมายถึง  โครงการที่ผสมผสานระหว่างแผนด้านความมั่นคงและแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม  โดยการก่อสร้างและพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็กประเภทต่าง ๆ เช่น อ่างเก็บน้ำ ฝายทดน้ำพร้อมระบบส่งน้ำ  เพื่อเก็บกักน้ำเพื่อการอุปโภค-บริโภค      การเกษตรกรรม  การประมง  และการปศุสัตว์  เป็นต้น  ให้กับหมู่บ้านป้องกันตนเองชายแดน

5 โครงการสูบน้ำด้วยไฟฟ้า   หมายถึง  เป็นโครงการที่ใช้พลังงานไฟฟ้าสูบน้ำเพื่อใช้ประโยชน์ในด้านเกษตรกรรม เป็นการเร่งรัดขจัดปัญหาความแห้งแล้งในพื้นที่นอกเขตชลประทาน       โดยการจัดตั้งสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้าขึ้นที่บริเวณริมฝั่งของแหล่งน้ำ ที่มีน้ำบริบูรณ์ตลอดทั้งปี

6 โครงการชลประทานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ  หมายถึง โครงการชลประทานที่เกิดจากแนวความคิดของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  มีจุดมุ่งหมายเพื่อช่วยแก้ไขปัญหาหรือบรรเทาความเดือดร้อนเกี่ยวกับน้ำจนสามารถสนองความต้องการขั้นพื้นฐานของราษฎรได้เป็นหลัก  ซึ่งกรมชลประทานก่อสร้างโครงการชลประทานต่างๆ  โดยใช้งบประมาณ 2 ส่วน คือ งบประมาณปกติ  และงบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ(กปร.)

                   การจำแนกประเภทโครงการชลประทาน  ตามขนาดความสามารถในการกักเก็บน้ำ และขนาดของพื้นที่ชลประทาน  โดยจำแนกเป็น 3 ประเภทหลัก  ดังนี้

ประเภทโครงการชลประทาน ความจุ (ล้าน ลบ.ม.) พื้นที่ชลประทาน (ไร่)
ขนาดใหญ่ มากกว่า หรือเท่ากับ 100 มากกว่า 80,000
A มากกว่า 500  
B ระหว่าง 100- 500  
ขนาดกลาง น้อยกว่า 100 ระหว่าง 3,000 – 80,000
A มากกว่าหรือเท่ากับ 50 – น้อยกว่า 100  
B มากกว่าหรือเท่ากับ 1 – น้อยกว่า 50  
ขนาดเล็ก น้อยกว่า 1 น้อยกว่า 3,000
A มากกว่าหรือเท่ากับ 0.5 – น้อยกว่า1  
B น้อยกว่า 0.5  

Written by irrigation3

กุมภาพันธ์ 17, 2009 ที่ 10:07

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: